www.veragelinlik.com

Gelinlik Alan Çiftlere Balayı Vera Gelinlik'ten

Slide background

Batı Kapadokya Videoları

Kurumsal video çekimlerinizin yanı sıra Kapadokya'nın diğer yarısı Bati Kapadokya tanıtımlarını da üstlenmek arzusundayız. Bu noktada grubumuzla beraber çeşitli kısa ve tanıtıcı videolar çekeceğiz. Yine bu videolara Batı Kapadokya Video, sayfasından ulaşabilirsiniz.

Kendi Çekim Videonuzu Gönderin

Videonuzu bize göndermek için iletişim bağlantısını kullanabilirsiniz.

Aksaray Sivil Mimari Özellikleri

Uzun bir tarihi geçmişe sahip olan Aksaray, aynı zamanda Türk Mimarisi’nin güzel örneklerini sergileyen önemli merkezlerden biridir. İlde özellikle Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi taş işçiliğinin en güzel örnekleri yer almaktadır. Şehrin merkezini oluşturan Ulu Cami çevresinde kümelenmiş mahalleler ve daha sonra da kenarlara taşmış eski mahalleler dar ve yer yer düzensiz sokakları ve bu sokaklar boyunca dizili kalın, taş duvarlı evlerden meydana gelmekteydi. Ancak bu kalın duvarların ardında kalan ve dışarıdan neredeyse pek görünmeyen evleri anlamak için içeri girerek ziyaret etmek gerekir. O zaman göz zevkinizi okşayan muhteşem yapılarla karşılaşılır. Evlerin birçoğu mütevazı tarzda inşa edilmişlerse de, şehirde epeyce büyük, iki katlı konaklara da rastlanmaktadır.

Aksaray evleriyle ilgili bir inceleme yapıldı mı bilmiyoruz. Ancak, günümüze kadar ayakta kalmış pek çok taş yapı evin incelenmesinde şunlar görülmüştür:

aksaray-sivil-mimari1

Aksaray evleri kendine özgü bir karakter taşır. Güneydoğu Anadolu evleriyle benzerlik gösterse de bu benzerlik daha çok taşın her iki durumunda ustaca ve yaygın kullanımından kaynaklanmaktadır. Evler genel planlarıyla dışa tümüyle kapalı, kalın ve yüksek duvarlı, avlu çevresine dizili sofa ve odalardan oluşmaktadır. Pencerelerin tümü avlu yönünde ve parmaklıklıdır. Bu yapılaşma tarzı, tüm u gibi dışa kapalılıktan ve korunma güdüsünden kaynaklanmaktadır. Ancak daha yeni yapılar, üst kat pencereleri ve çıkmalarla sokağa açılmıştır. Genellikle günümüzde ayakta kalan evler de bu türün örnekleridir.

Evlerin sokak yönleri ve avlu yüzleri kesme yontu taşındandır. Su basman bölümlerinde 50cm.’ye kadar rutubete dayanıklı Karataş kullanılmıştır. Aksaray evleri genel olarak üç ana bölümden oluşur; ortada avluya açılan büyük, dikdörtgen planlı sofa adı verilen büyük bir oda, evdeki kapalı mekânların çekirdeğini oluşturur. Evin en önemli mekânı olan, aynı zamanda diğer odalara geçiş imkânı veren sofanın bir yanında harem odası (oturma ve yatak odası), diğer yanında mutfak bulunur. Bu iki yere de ortadaki sofadan geçilir. Sofa yalnız girildiği yönde ışık alan ve üç yanı sedirle çevrili bir yerdir.

Sofa üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm, seki altı denilen taşlık bölümdür. Burası sık sık yıkanır, sular delikli taştan akıtılır. Üç yanında taştan kademeler bulunur, buralara ayakkabılar sıralanır. Taş kademelerin üzerinde literekli denilen raflar vardır. Buralara bakır kaplar sıralanır. Seki altından mutfağa ve hareme, iki basamakla da sofaya geçilir. İkinci kısım seki altından iki kademe ile çıkılan ve asıl oturulacak yer olan tahtalı kısımdır.Bahçede üstü örtülü yanları açık olan teras biçimli köşkler vardır. Bu-ralarda yazları oturulur ve yatılır. Köşklerin pek basit olanları olduğu gibi, zarif ve mükemmel olanları da vardır.

Selamlık kimi evlerde tek bir oda, kimilerinde ayrı bir yapı, bir bölümünde ise ikinci kat biçimindedir. Evler iki katlıysa, kat aralarında 10 silmelerle belirginleştirilmiştir. Daha sonraki yapılarda ikinci kat, ince işlemeli taş konsollara oturan çıkma biçi-mindedir. Konsol araları ahşap kirişlidir.

Dikdörtgen pencereler, demir parmaklıklı ve kanatlıdır. Kışın kanatlar kapatılır daha küçük pencereler aydınlık için bırakılır. Sofa ve odaların duvarları ağaç kaplamalıdır. Pencere çerçeveleri ve kapılarda duvar kapılarıyla dikdörtgen geçmelidir. Odalar, taş ya da ahşap döşemelidir. Tavanlarda değişik yapım teknikleri uygulanmıştır. Kimi evlerde ahşap kirişlerin üstü, volkanik bir yapı malzemesi olan ve suyu şap kaplamalarla örtülmüştür. Tavanlar göbekli ya da çıtakarı tekniğinde süslemeli ve boyalıdır. Çatı toprak damlıdır. Kirişlerin üstüne asını ve nemin alta geçmesini önler. Üçüncü kısım sofanın arka yüzündeki oymalı ahşap bölmeden sonra gelen kısımdır ki, buranın alt kısmına dolaplar yerleştirilmiştir. Yan duvarlara yüklüklere gerek duyulmuştur. Yataklar yere serilir ve sabahleyin toplanarak yüklüğe kaldırılır.

aksaray-sivil-mimari2

Sofala imle “zembil” denilen bodruma inilir. Zembil bugünkü adıyla kiler; buzdolabının olmadı mütevazı evlerde ise hamam harem odasının bir köşesinde yer almaktadır. Türk evlerinde eskiden karyola olmadığına göre, her yatılan odada burdaki küçük girintilere kitap ve değerli eşyalar konur. Mutfak oldukça büyüktür. Zemin seviyesi seki altı ile aynıdır. Çoğunlukla üç kısımdır: Birinci kısım işlerin görüldüğü ve kapların yıkandığı taşlık bir kısımdır (Burada Evliya Çelebi’nin beyanına göre Bursa gibi Aksaray evlerinin de akarsuyunun bulunduğunu hatırlatmak gerek). Burada da seki altındaki suların gitmesi için bir delikli taş vardır. İkinci kısım ise oturulan ve seviyesi 50-60cm. kadar yükseltilmiş, döşemesi ahşap olan kısımdır. Üçüncü kısma gelince: Bu kısım yiyecek ve zahire ambarı olarak kullanılır. Mutfaktan genellikle 2-2,5m. aşağıda bulunan ve sofanın altına rastlayan yerel deyığı o devirde yiyecekleri saklamak için serin, mükemmel bir yerdir. Hamam eski evlerde bahçeye açılmaktadır. Çünkü çamaşır bahçede yıkanmaktadır. Diğer yandan mutfakla ilgilidir. Çünkü mutfakla hamam duvarı arasına konan kazan mutfaktan ısıtılmaktadır. Daha zere açık mutfakların yapıldığı da görülmektedir. as biçimli köşkler vardır. Bu-asit olanları olduğu gibi, zarif ve mükemmel olanları da vardır. Zamanımızın apartman ya bahçede üstü örtülü yanları açık olan teralar da yazları oturulur ve yatılır.

Sözün burasında taş yapı binalar yanında, savaş zamanlarında, yokluk dönemlerinde kerpiçten de pek çok binalar yapılmış ancak bütün dünyayı, ülkemizi ve şehrimizi kaplayan apartman yapma salgını mirasımızı yiyip yok etmektedir.

Tahir

About Tahir

2003 yılından bu yana turizm, reklam ve gazetecilik yaptım. Günümüzde Aksaray'da fotoğraf stüdyosu çalışmaları yapmaktayım.

Leave a comment