Uzun Aradan Sonra DNS Tepki Süresi Hakkındaki Yeni Akademik Makalem Yayınlandı
Uzun süredir akademik makale eklemek için zaman oluşmasını bekliyordum. Bayramda 3 günlük bir zaman oluşunca listeme daha önce eklediğimiz bir konuyu aydınlatmak istedim. Whspe.com içerisinde bir çok değerli veri var ve bu verilerle anlamlı örüntüler oluşturabiliyoruz.
Bir web sitesinin bağlantı hızındaki TTFB değeri ilk tepkiyi ölçerken temel metrik olarak kabul edilse de Türk SEM olarak biz bundan daha fazlası olduğunu düşündük her zaman. Bizim için TTFB tek bir bütün değil, parçalanmış 4 parçadan ibarettir ve her birini kendi başına değerlendiririz.
DNS Çözümleme Nedir?
DNS Çözümleme, bir web tarayıcısına yazdığınız alan adının (URL), internete bağlı cihazların birbirini tanımasını sağlayan sayısal bir IP adresine dönüştürülme sürecidir. İnternet üzerindeki her cihazın kendine has bir adresi vardır, ancak bu rakamları akılda tutmak imkansızdır. DNS, bu noktada devreye girerek “isimden adrese” ulaşmanızı sağlayan bir köprü görevi görür.
Nasıl Çalışır? (Adım Adım)
Bir web sitesine gitmek istediğinizde, arka planda milisaniyeler içinde şu trafik gerçekleşir:
- Sorgu Başlatma: Tarayıcıya
siteadi.comyazarsınız. Bilgisayarınız önce kendi belleğine (Cache) bakar, bulamazsa bu sorguyu DNS Çözücüye (genellikle internet servis sağlayıcınız) gönderir. - Kök Sunucu (Root Server): Çözücü, “Bu adres nerede?” diye en üstteki kök sunuculara sorar. Kök sunucu sizi
.comveya.netgibi uzantıları yöneten sunucuya yönlendirir. - TLD Sunucusu: Uzantıdan sorumlu sunucu, ilgili alan adının hangi IP adresinde kayıtlı olduğunu bilen Yetkili Sunucuyu işaret eder.
- IP’ye Erişim: Son aşamada IP adresi tarayıcıya iletilir ve web sitesi ekrana yüklenir.
Neden Önemlidir?
DNS çözümlemesi ne kadar hızlıysa, web sitenizin “ilk bayt” yüklenme süresi o kadar kısalır. SEO ve kullanıcı deneyimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Hatalı bir DNS çözümlemesi, sitenizin yayında olmasına rağmen “Sunucu bulunamadı” hatası vermesine neden olur.
981 Hosting Firmasının DNS Çözümleme Verilerini Dikkatlice İnceledik
WhspeBot 3 ayrı bağlantı ile 981 hosting firmasına bağlanıyor.
- ilk bağlantı Chrome altyapısında ve sitenin 1MB yükü indirme süresini ölçüyor.
- İkinci bağlantı TTFB için bağlanıyor ve 4 parçaya ayırıp bunu not ediyor.
- Üçünçü bağlantı bu bağlantı otomatik değil ayda 1 kere veya 2 ayda 1 kere manuel çalışıyor. Hosting firmasının web sitesinin kullandığı yazılım teknolokilerini anlamak ve öğrenmek için kullanılır.
2. bağlantı türü ocak ayındaki 14 günlük veriyi aldık ve en hızlı ile en yavaş 100 sitenin verisini çıkarttık. Ardından kalan tüm DNS Çözümleme sürelerinin ortalamasını alarak kapsamlı bir akademik araştırma makalesi kaleme aldık. Bu makaleye DOI&Zenodo üzerinden ulaşabilirsiniz.
Zenodo Nedir?
Zenodo’nun hikayesi, bilimin sadece paralı dergilerin tekelinde kalmaması ve verilerin kaybolmaması için atılmış dev bir adımdır. Blog içeriğine “Kim, Neden ve Nasıl?” ekseninde şu detayları ekleyebilirsin:
Zenodo’yu Kim, Neden Kurdu?
Zenodo, tek bir kişinin değil, Avrupa’nın bilimsel vizyonunun bir ürünüdür.
Kim Açtı?
Zenodo, CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) ve OpenAIRE (Open Access Infrastructure for Research in Europe) iş birliğiyle hayata geçirilmiştir.
- Mutfaktaki Güç: Altyapısı, CERN’in devasa veri merkezlerinde koşan, yine CERN tarafından geliştirilen Invenio adlı açık kaynaklı dijital kütüphane yazılımına dayanır.
- Finansman: Avrupa Komisyonu tarafından “Horizon 2020” programı kapsamında desteklenmiştir.
Neden Açıldı? (Gerçek Sorunlar ve Çözümler)
Zenodo’nun kuruluş sebebi, akademik dünyadaki “kara delikleri” kapatmaktır:
- “Evsiz” Veriler Sorunu: Büyük üniversitelerin kendi dijital arşivleri (repository) vardır. Ancak bağımsız araştırmacıların, küçük kurumların veya bütçesi olmayan projelerin verilerini saklayacak “güvenli bir evi” yoktu. Zenodo, herkese açık ücretsiz bir sığınak olarak kuruldu.
- Bilimsel Şeffaflık (Açık Bilim): Bir makale yayınlandığında, o makalenin temelindeki ham veriler (excel tabloları, anketler, laboratuvar çıktıları) genellikle kayboluyordu. Zenodo, “Bana sadece sonucu değil, veriyi de getir” diyerek bilimin doğrulanabilir olmasını sağladı.
- Yazılımın Akademik Değeri: Bilim insanları kod yazıyor ama bu kodlar “yayın” sayılmıyordu. Zenodo, GitHub entegrasyonu ile yazılımlara da DOI vererek, yazılım geliştiren araştırmacıların da akademik puan (atıf) almasını sağladı.
- Uzun Vadeli Koruma: “Linklerin ölmesi” (link rot) bilim için büyük bir tehlikedir. Zenodo, verilerin en az 20 yıl boyunca (CERN olduğu sürece) erişilebilir kalacağını garanti eder.
Zenodo Adı Nereden Geliyor?
İsmi, Antik Yunan kütüphanecisi Ephesuslu Zenodotus‘tan (İskenderiye Kütüphanesi’nin ilk kütüphanecisi) gelir. Bu isim seçimi, platformun “bilginin koruyucusu ve düzenleyicisi” olma misyonunu simgeler. Bu sebeple akademik makalemizi Avrupa kökenlerinden dolayı da Zenodo üzerinden yayınladık ve şu an PDF haline ulaşılabilir.
















